woensdag 13 augustus 2014

Een lastig dossier; 10 juli

In de Monumentenwet is geregeld dat de gemeente in bestemmingsplannen regels dient op te nemen ter bescherming van bekende en te verwachten archeologische waarden. In bepaalde situaties moet de aanvrager van een omgevingsvergunning, op zijn kosten archeologisch onderzoek laten doen. Dit is in 2011 vastgelegd in het gemeentelijk archeologiebeleid.
Het belang van dit archeologisch onderzoek is in het historische centrum van Oudewater evident, zoals de recente vondsten bij de verbouwing van nieuwe HEMA aan de Donkere Gaard aantonen. Maar archeologie speelt ook in het buitengebied, waar in de  bebouwingslinten op oude rivierlopen (stroomruggen) en op de middeleeuwse ontginningsbasis de kans op vondsten ook reeel is. 


Fragment archeologische beleidskaart
Mede naar aanleiding van een evaluatie was het de wens van de gemeenteraad om de onderzoeksverplichtingen niet te zwaar te laten zijn en het beleid aan te passen. Dan gaat het over het verruimen van de oppervlaktegrenzen van bouwprojecten waarvoor (kostbaar) onderzoek verplicht is. Hier was al meerdere malen in de Raad en het forum ruimte over gediscussieerd. Echter, daarbij hebben we ook te maken met de provincie en die had laten weten niet akkoord te gaan met een te grote verruiming.
Vanwege de verschillende belangen, de specifieke materiekennis die archeologie vraagt en de politieke lading van het dossier heb ik een andere aanpak gekozen om tot een oplossing te komen. Misschien wat ongebruikelijk, maar het werkte wel. En daar gaat het om. Met de specialisten van alle fracties, de archeoloog en ambtenaren van provincie hebben we twee avonden informeel bij elkaar gezeten. Er was alle ruimte voor uitleg, voor het stellen van vragen, het toelichten van standpunten en het bespreken van de haalbaarheid van verschillende opties. Goede open discussies, heel constructief en uiteindelijk is er ook een voor alle partijen werkbare en acceptabele oplossing gevonden. Dan blijkt het een voordeel te zijn om buiten de openbaarheid van de politieke arena in de raadszaal, met elkaar van gedachten te kunnen wisselen.
De sleutel van de oplossing is de zgn. archeologische waardenkaart (beleidskaart). Die kaart geeft aan waar kansen op archeologische vondsten zijn. Deze kaart gaan we actualiseren, waarbij alle recente wetenschappelijke inzichten en kennis uit onderzoeken van de afgelopen jaren wordt meegenomen. Daardoor kunnen de gebieden waar onderzoeksverplichtingen gelden exacter worden aangegeven en ook kleiner worden. Verder gaan we onderzoeksprotocollen maken - zeg maar standaard recepten voor onderzoek: wat moet in welke situatie. Met zoveel mogelijk hergebruik van bestaande kennis. Dat schept duidelijkheid en bespaart kosten. Tenslotte zorgen we voor betere voorlichting.
De raad ging op 10 juli unaniem akkoord met het voorstel en een amendement van CDA, Onafhankelijken en CU/SGP waarin deze aanpak is vervat.